小プリニウス Gaius Plinius Caecilius Secundus
111年頃 · ローマ帝国 · ニコメディアで大火があり、人々は見物するばかりで、ポンプも桶もなかったと報告したあとで。職人の組合は消火を受け持った
主よ、職人の組合を、百五十人を限度として設けてよいかどうか、ご検討ください。職人でない者は入れないよう、また認められた権利をほかのことに使わせないよう、私が気をつけます。それほど少人数なら、見張るのは難しくありません。
tu, domine, dispice an instituendum putes collegium fabrorum dumtaxat hominum CL. Ego attendam, ne quis nisi faber recipiatur neve iure concesso in aliud utantur; nec erit difficile custodire tam paucos.『書簡集』第10巻33・皇帝トラヤヌス宛
続く投稿
トラヤヌス Marcus Ulpius Traianus
111年頃 · ローマ帝国 · 組合は認めず、消火の道具を備えて家の持ち主たちが自分で消すようにせよと答えた
しかし、その属州が、とりわけそこの町々が、その種の徒党に悩まされてきたことを忘れないようにしよう。どんな名を与え、どんな理由をつけようとも、ひとつに集められた者たちは、やがて政治の結社になる。
Sed meminerimus provinciam istam et praecipue eas civitates eius modi factionibus esse vexatas. Quodcumque nomen ex quacumque causa dederimus iis, qui in idem contracti fuerint, hetaeriae eaeque brevi fient.小プリニウス『書簡集』第10巻34・プリニウス宛